سردردی که از غلبه خون باشد:

معده را با آلو و تمرهندی و ترنجبین صاف و نرم کند. غذاهای رقیق که از اسفناج و کدو و ماش و جو پخته باشند همراه با آب انار ترش، آبغوره، آلو، تمرهندی و یا آلو زرد پخته بخورد.

سردردی که از غلبه صفرا باشد:

معده را با ملینات نرم داشته با سبوس گندم، گل خطمی و گل بنفشه پاشویه نماید. با خوردنی‌های آبکی مانند هندوانه و کاهو و لیموشیرین و عناب مزاج را مرطوب بدارد. آش گشنیز و اسفناج و عدس با جوجه خروس همراه ترشی‌ها مانند آبغوره، آب لیمو، اب انار، آب تمرهندی، آب آلو، گوجه سبز یا گوجه براغانی میل نماید.

سردردی که از غلبه بلغم باشد.

از خوردنی‌های سرد و تر مانند ماست، دوغ، خیار، هندوانه، برنج، کاهو، گوجه فرنگی و امثال آن پرهیز نماید. نخود آب (یکی از غذاهای سنتی منطقه دامغان می‌باشد. مقداری نخود را با کمی آب و نمک و ادویه مناسب و با حرارت ملایم بپزید. در حین مصرف کمی روغن زیتون به آن اضافه نمایید.) ، مرغ محلی جوان یا کبک و تیهو، با دارچین و فلفل سبز و زیره بخورد. هم چنین خوردن انیسون، مصطکی، گلنگبین مفید است.

سردردی که از غلبه سودا باشد:

استراحت نماید و بر پهلوی چپ بخوابد و سعی کند آرامش فکری و جسمی داشته باشد. نخوداب، مرغ و خروس، تخم مرغ نیم بند بخورد. مرباهای مفرح مانند مربای بهار نارنج و مربای به مصرف نماید.

سردردی که از سرما یا آب سرد یا نزله ( ریزش فضولات مرطوب از دو بطن جلوی مغز به حلق و سایر اعضای بدن را گویند.) و هوای سرد و مانند آن باشد:

از باد سرد و هوای سرد دوری کند. نخوداب، کبک یا مرغ محلی همراه زیره و دارچین تناول نماید.

سردردی که از باد(ریح) باشد:

از چیزهای بادنگیز مانند بادمجان، لوبیا عدس، ترب، کلم خودداری نماید. معده را با ملین یا مسهل نرم نگه دارد. نخود آب، مرغ محلی یا خروس با دارچین بخورد.

سردردی که ناشی از جماع ( آمیزش جنسی) و ضعف اعصاب مغز باشد:

تا تقویت کامل و میل واقعی به جماع که خودداری از آن آزار داشته باشد، از جماع خودداری کرده و تحریک اعصاب ننمایید. از آنچه مقوي مغز و قلب و کلیه و کبد باشد میل نمایید. عصاره تخم خربزه و تخم کدو، کوبیده مغز پسته و فندق، گوشت مرغ محلی، شیر تازه گاو و چکاندن چند قطره روغن بنفشه در بینی و استحمام با اب نیم گرم نافع است.

بوی بد دهان ناشی از گرمی:

آلو را در آب خیسانده و هر روز صبح بنوشد. مغز خیار، آلو، هلو، شلیل و امثال آن میل نماید. پاکسازی و تنقیه معده و مغز مفید است.

بوی بد دهان ناشی از غلبة بلغم و رطوبت:

زنجبیل پرورده یا گل‌قند، کباب غذاهای گوشتی با ادویه مناسب استفاده شود. قبل از غذا یکی دو قاشق آب و نمک ميل شود پاکسازی و تنقیه معده و مغز مفید است.

ترکیدن لب:

از سیر و پیاز و نمک و گوشت بز بپرهیزد. برای معالجه 3 تا 7 شب روغن بنفشه بر ناف و مقعد بمالد.

سرگیجه اگر از حرارت آفتاب و گرما و دود و بو و امثال آن باشد:

از آفتاب، حرارت، دود و غبار، مصرف دخانیات و مسکرات دوری نماید. مسهل ملایم و موافق طبع خورده و تنقیه نرم نماید. ترشی بنوشد و سپس با مواد مناسب قلب و مغز را تقویت کند. مربای آمله و اطریفل گشنیزی مفید است.

سرگیجه ناشی از ضربه یا سقوط:

سر را از حرارت دور بدارد، اسبابی که موجب عطسه باشد فراهم نیاورد که منجر به غش می‌شود. روغن گل سرخ گرم کرده بر سر بمالد.

بی خوابی ناشی از خشکی و گرمی(تعدادي از  علامتهاي آن سبکی سر، خشکي چشم و زبان و بینی و گرمی پوست سر می‌باشد):

منزل را با بخور گلاب مرطوب نگاه دارد. از خوردن گرمی و خشکی مانند فلفل و دارچین و هل و الکل و حرکت در آفتاب خودداری کرده و هرچه بیشتر با آب نیم گرم حمام نماید. آب هندوانه، مغز خیار، آب لیمو شیرین، آش جو، برنج، پاچه، سیرابی، جوجه مرغ محلی، گوشت بزغاله، کدو، کاهو و ماست شیرین محلی بخورد. روغن گل بنفشه به بینی و پیشانی و سر بمالد.

منبع : كتاب تغذيه در طب ايراني،اسلامي- دكتر كردافشاري...